دلیل عقل در سیره شیخ طوسی
16 بازدید
محل نشر: اولین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی فرهنگی و پژوهش دینی - غدیر
نقش: نویسنده
سال نشر: 1395
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : گروهی
زبان : فارسی
ديدگاه شیخ طوسي به عنوان مبدع علم اصول، در درک و نحوه‌ي استفاده از دلیل عقل بسیار با اهمیت تلقی می‌شود. به دنبال دست‌يابي به نظر شيخ و نيز استفاده‌ي عملي از دليل عقل با استفاده از روش تحلیل محتواي كتب فقهي واصولي او تلاش شده است، کلیه فتاوای شیخ و نحوه‌ي استدلال او به دلیل عقل بررسی شود. نتیجه بررسی نشان می‌دهد شیخ طوسی دلیل عقل را اساس دلیل شرع می‌داند. وی بر این باور است که دلیل عقل به عنوان اصلی اولی است که با نبود دلیل شرعی جاری است. او عقل را دارای حکم وجوبی و ندبی مستقل می‌داند. شیخ طوسی در برخی فروع فقهی نیز از دلیل عقل مستقل استفاده کرده‌است. وی همچنین دلیل عقل را بر ظاهر قرآن و اخبار آحاد مقدم می‌شمارد و تخصیص ادله عام را به دلیل عقل می‌پذیرد و دلیل عقل را مؤسس برخی قواعد کلی می‌داند که کاربرد زیادی در فقه دارند. شیخ طوسی محدودیت‌هایی را نیز برای دلیل عقل بر شمرده است. در مقام مقایسه دلیل عقل با برخی ادله دیگر شیخ الطائفه عقل را در موارد زیادی درعرض سایر ادله به کار برده‌است، حجيت اجماع را به دليل عقل اثبات کرده‌است، آن را در کنار خبر واحد موجب علمی شدن و اعتبار آن می‌داند